در سال 110 هجرى / 728 ميلادى اشرس عزم كرد كه ساكنان ماوراء النهر را به كيش اسلام درآورد و دو مبلّغ به سمرقند گسيل داشت ، يكى عرب و ديگرى ايرانى و ضمنا قول داد كه از نومسلمانان خراج دريافت نكند . موفقيت اين تبليغ و موعظه ما فوق انتظار بود و در عين‌حال نارضائى متصديان خزانه و دهقانان را برانگيخت . دهقانان در حفظ سازمان اشرافى ذينفع بودند و بدين‌سبب نمى - توانستند در برابر رواج و انتشار دين نو كه در آن زمان هنوز جنبهء دموكرات - منشانهء خود را از دست نداده بود بىاعتنا باشند . خود اشرس نيز مذعن شد « نيروى مسلمانان در خراج است » و فرمود تا فقط تازه مسلمانانى را كه ختنه شده و مراسم دين را بجا آورند و سوره‌اى از قرآن قرائت كنند از ماليات و خراج معاف نمايند . به او پاسخ داده شد كه بوميان واقعا اسلام آورده و مساجد ساخته‌اند و بدين‌قرار « همهء مردم عرب شده‌اند » و كسى باقى نمانده كه خراج از او گرفته شود . آنگاه تصميم بر اين قرار گرفت « از همهء كسانى كه پيشتر خراج مىگرفتيد اكنون نيز اخذ كنيد » . قيام عمومى برپا شد . مبلّغ عرب كه عهدشكنى حاكم را نمىتوانست تأييد كند عاصى شد و بازداشت گرديد . همهء مردم سغد عليه اعراب برخاستند و تركان را به يارى خواندند . در سال 110 هجرى / 728 ميلادى فقط سمرقند و دبوسى در دست تازيان باقى مانده بود . در سال 111 هجرى / 729 ميلادى اعراب قدرت خويش را مجددا در بخارا مستقر كردند . در سال 112 هجرى / 730 ميلادى و به قولى در 113 هجرى / 731 ميلادى بناچار به مبارزهء دشوارى با لشكريان خاقان ترك تن در دادند . فرمانفرماى بومى آن سرزمين يعنى اشخيد سغد به نام گورك كه هنوز در سال 110 هجرى / 728 ميلادى متحد اعراب باقى مانده بود نيز در اردوگاه خاقان قرار داشته .